خار پاشنه (Heel spur) اصطلاح مرسومی است که به طور رایج برای توضیح

علت درد پاشنه مطرح می شود ولی آیا واقعا علت درد پاشنه ، خار پاشنه است؟

از لحاظ تاریخچه با بررسی به عمل آمده می بینیم که در دهه ۱۹۳۰ پزشکان علت عفونی برای درد پاشنه مطرح می کردند و بیماری هایی مثل سل ، سوزاک و سیفیلیس را که جزو بیماری های عفونی رایج در آن دوره بود را علت درد پاشنه می دانستند.

با کشف اشعه ایکس و روی کار آمدن رادیوگرافی و دیدن خار پاشنه در رادیوگرافی ، این خار پاشنه به عنوان علت درد مطرح شد ، به طوری که در سال ۱۹۳۸ آقایان استندلر و اسمیت (Steindler & Smith) اقدام به عمل جراحی استئوتومی روتیشنال (Rotational osteotomy) برای جابجا کردن فشار از روی خار پاشنه در شرایط وزن گذاشتن روی پاشنه کردند.

در سال ۱۹۵۸ آقای دوورایس (Duvries) با بررسی دقیق تر مورفولوژی (Morphology) مختلف خار پاشنه را توضیح داد و تشریح نمود.

در سال های بعد با بررسی های تشریحی بر روی کاداو یا جسد (Cadaveric studies) مشخص شد که خار پاشنه در درون فاشیای پلانتار (Plantar fascia) قرار نگرفته است بلکه دورسال (Dorsal) به آن واقع شده است و نشان داده شد که خار پاشنه در درون تاندون عضله فلکسور دیجیتوروم برویس (Flexor digitorum brevis) و ابداکتور هالوسیس (Abductor halluces) قرار می گیرد.

در دهه ۱۹۶۰ آقای تنز (Tanz) با بررسی های تشریحی که انجام داد تشخیص داد که شاخه ای از عصب لترال پلانتار (Lateral plantar nerve) در محل درد پاشنه دچار گیر افتادگی شده است و به اصطلاح Nerve entrapment اتفاق افتاده است.

در ادامه آقای بکستر (Baxter) با تشریح  و بررسی های انجام داده مشخص نمود که شاخه ی اول عصب لترال پلانتار که به عضله ابداکتور انگشت کوچک (Abductor digiti quinti) عصب دهی می کند چگونه ممکن است در محل درد پاشنه دچار گیر افتادگی شود.

ولی در ادامه بررسی های انجام شده در درصد کمی از موارد درد پاشنه علت ایجاد درد گیر افتادگی عصب می باشد و حتی خیلی از موارد خار پاشنه نیز علت درد نیست.